بيزارم از دشمنانت  اي سرزمين  آريا...كور باد نگاه آنكس كه دشمن توست ,ايران من... 

"اي كساني كه امروز در بستر راحت غنوده ايد آيا مي انديشيد كه راحتي امروز شما مستلزم بردگي فردا مي باشد و فردا آزاد خواهند زيست كه از راحتي امروز صرف نظر كنند؟        

                                                                                        كوروش هخامنش

عقیده پان‌ایرانیسم عقیده ای سیاسی است مبتنی بر اتحاد کلیه اقوام و نژادهای ایرانی.  شامل آذربایجانیها ، آسی‌ها، بلوچها، زازاها، کردها، پشتون‌ها، تاجیکها، قزلباش‌ها و غیره و به طور کلی تمامی اقوام ایرانی ساکن در فلات ایران.

پان‌ایرانیسم و پان ترکیسم و پان عربیسم و پان ژرمنیسم، مبتنی بر اندیشه‌های اتحاد نژادی و زبانی و به مانند پان ژرمنیسم بیشتر به عناصر تاریخی و فرهنگی تکیه دارد.

روز پانزدهم شهریور ۱۳۲۶ خورشیدی مکتب پان‌ایرانیسم در شهر تهران بنیان گذاری شد.

جوانان‌ آن‌ روز، پیش‌ از آنکه‌ نام‌ پان‌ایرانیسم‌ را بر این‌ مکتب‌ بگذارند، مطالعات‌ گسترده ای‌ پیرامون‌ تاریخ‌ یک صد و اندی‌ سال‌ پیش‌ ایران‌ آغاز کرده‌ بودند. آنان‌ به‌ این ‌نتیجه‌ رسیدند که‌ ایران‌ از سال‌ ۱۱۹۲ خورشیدی‌ (۱۸۱۳ میلادی‌)، دچار یک‌ رشته‌ تجزیه‌شده‌ است‌ و شگفتا که‌ به‌ دنبال‌ هر تجزیه‌، باقی‌ مانده‌ی‌ سرزمین‌، نام‌ «ایران‌» را نگاه داشته ‌است‌.

با توجه‌ به‌ این‌ مسایل‌، بنیان‌گذاران‌ «مکتب‌» به‌ این‌ نتیجه‌ رسیدند که‌ آنچه‌ به‌ نام ‌«ایران‌» نامیده‌ می‌شود، «ایران‌» نیست‌. باید ایران‌ را در مفهوم‌ واقعی‌ آن‌ به‌ هم‌ میهنان‌ خود بشناسانیم‌. سبب‌ ضعف‌ و ناتوانی‌ واحدی‌ که‌ امروز به‌ عنوان‌ ایران‌ از آن‌ نام‌ می‌برند، واحدی ‌که‌ امروز به‌ نام‌ افغانستان‌ از آن‌ نام‌ می‌برند، واحدی‌ که‌ امروز به‌ نام‌ قفقاز زیر چنگ‌ روس‌ها افتاده‌، دلیل‌ ضعف‌ و ناتوانی‌ مناطقی‌ که‌ آن‌ها را به‌ نام‌ جعلی‌ «ترکستان‌ روس‌» می‌نامند، این‌است‌ که‌ از یک‌ دیگر جدا افتاده‌اند. پس‌ راه‌ نجات‌، رسیدن‌ به‌ وحدت‌ و یگانگی‌ است‌. بدین‌سان‌، دریافتند که‌ نام‌ پان‌ایرانیسم‌ که‌ از سوی‌ دکتر محمود افشار یزدی‌ به‌ کار رفته‌، همان‌ چیزی‌ است‌ که‌ با این‌ اندیشه‌ منطبق‌ است‌. از این‌ روی‌ نام‌ «پان‌ایرانیسم» را برای‌ مکتب‌ برگزیدند.

تا سال ۱۳۳۲ بر بنیاد اندیشه پان‌ایرانیسم سه حزب تشکیل شد. پرچمداران پان ایرانیسم به رهبری محمد مهرداد، حزب ملت ایران بر بنیاد پان ایرانیسم به رهبری داریوش فروهر و حزب پان ایرانیست به رهبری محسن پزشکپور.

دهانت را مي‌بويند مبادا گفته باشي دوستت دارم
دلت را مي‌پويند مبادا شعله‌اي در آن نهان باشد
روزگار غريبي‌ست نازنين روزگار غريبي‌ست نازنين
و عشق را كنار تيرك راهبند تازيانه مي‌زنند
عشق را در پستوي خانه نهان بايد كرد
شوق را در پستوي خانه نهان بايد كرد
روزگار غريبي‌ست نازنين روزگار غريبيست نازنين
در اين بن‌بست كج و پيچ سرما
آتش را به سوخت‌وار سرود و شعر فروزان مي‌دارند
به انديشيدن خطر مكن روزگار غريبي‌ست
آن كه بر در مي‌كوبد شباهنگام به كشتن چراغ آمده است
نور را در پستوي خانه نهان بايد كرد
عشق را در پستوي خانه نهان بايد كرد
آنك قصابانند بر گذرگاهها مستقر
با كنده و ساتوري خون آلود
و تبسم را بر لبها جراحي مي‌كنند و ترانه را بر دهان
كباب قناري بر آتش سوسن و ياس
شوق را در پستوي خانه نهان بايد كرد
ابليس پيروز مست
سور عزاي ما را بر سفره نشسته است
خداي را در پستوي خانه نهان بايد كرد

" احمد شاملو"